Voorwoord

GC’s die overnacht de monsters analyseren, die zijn klaargezet in de autosampler. Klinisch-chemische analyzers die nagenoeg zonder tussenkomst van analisten 24/7 hun werk doen. Dedicated robotopstellingen die onvermoeibaar experimenteel werk uitvoeren. We kijken daar al lang niet meer van op en kunnen niet meer zonder laboratoriumautomatisering en -robotisering.

Inmiddels heeft ook AI zijn intrede gedaan in de lab- en researchomgeving. Op allerlei niveaus, van data-analyse tot planning, van experimentele opzet tot labmanagement. En waar de een de eerste stapjes zet, hebben anderen al succesvolle cases uitgewerkt. Met als rode draad dat AI nog vooral ondersteunend wordt ingezet, dat ‘we’ er nog een vorm van controle over hebben.

Dat ‘er controle over hebben’ komt steeds meer op een hellend vlak te staan. We kennen allemaal de verhalen over er op los hackende AI-stoottroepen, met alle gevolgen voor cybersecurity van dien. AI-agents die gevoed door ‘onze’ kennis zich in enorme aantallen verenigend razendsnel een schier onoplosbaar wiskundig probleem kunnen kraken.

Ook in de robotica rukt AI op. Op de elektronica-beurs in München waren er humanoïde robotsystemen te zien die flexibel, vanuit zichzelf taken kunnen uitvoeren. Het is een kwestie van tijd dat die humanoïds ook opduiken in onze labs. Dat worden dan dark labs, waar geen mens meer hoeft te zijn.

Zo ver zijn we gelukkig nog niet. Lees het verhaal over het nieuwe lab van Nikon BioImaging Lab, waar het labmeubilair niet alleen van praktisch nut is, maar ook positief bijdraagt aan de sfeer op het lab. Een mooi verlicht lab waar mensen van vlees en bloed hele slimme dingen doen. Met hulp van AI; dat dan weer wel.

Richard Bezemer
Hoofdredacteur LabVision