Het laboratorium als motor achter innovatieve producten en procedés voor oppervlaktebehandeling
Met één dedicated QC-analist is het laboratorium van Kluthe Benelux in Alphen aan den Rijn niet bepaald een standaard productielab. Focus van de andere medewerkers, die overigens ook de QC-taken kunnen uitvoeren, ligt bij het ontwikkelen van nieuwe recepturen en het testen daarvan voor applicaties in een breed pallet aan markten. De dienstverlening gaat steeds verder richting klant, van het on-site monitoren van procesbaden tot geautomatiseerde procescontrole daarvan. Voor die laatste dienst is onlangs via CheckMark de functie van HDP improvement engineer ingevuld.


Christine Cao, labmanager bij Kluthe Benelux: “Als erkend leerbedrijf hebben we de voorkeur voor labstages van 12 of 18 maanden, zodat stagiaires zich kunnen ontwikkelen tot allround medewerker.”
Steeds meer verpakkingen voor bijvoorbeeld vloeibaar wasmiddel of shampoo hebben aan de buitenkant een folie. Die veelal bontgekleurde folie wordt tijdens het verpakkingsproces vanuit een grote rol in een razend tempo op de verpakking aangebracht. De dynamiek in marketingland maakt dat er regelmatig nieuwe uitingen op de verpakkingen moeten komen. Met een beetje pech zit de fabrikant dan met tientallen folierollen met een verouderde print, die niet meer kunnen worden gebruikt. Mede uit duurzaamheidsoverwegingen, maar ook vanwege kosten, is het idee ontstaan om de folie te reinigen van de print, zodat ze kunnen worden hergebruikt voor de actuele bedrukking.

De enorme diversiteit aan grondstoffen en producten is tastbaar in de verzameling monsterflesjes die op het lab worden bewaard.
“In dit geval werden wij door een bedrijf uit de grafische folie-industrie benaderd voor een schoonmaakmiddel, waarmee machinaal de folie kan worden gereinigd. Om tot de optimale oplossing te komen is het zaak om eerst de eisen in kaart te brengen. Zo zijn er tientallen verschillende typen folie. Als klant wil je een product dat geschikt is voor al deze typen. Harde eis is ook dat tijdens het reinigingsproces de folie goed plat blijft; niet gaat kreuken, want dan kan je het niet hergebruiken. Uitdagend is ook de print zelf: wat is de kleursamenstelling; hoe dik is de print? Onze ervaring is dat vanwege verschillen in pigmentdichtheden bepaalde kleuren moeilijker te verwijderen zijn dan andere. Wit is wat dat betreft berucht: het is zwaar gepigmenteerd. Dat maakt het meestal moeilijker om te verwijderen”, vertelt labmanager Christine Cao.
Vertaling naar de praktijk
Gangbare strategie bij zo’n nieuwe product-marktcombinatie (PMC) is om vanuit het bestaande assortiment aan in dit geval reinigingsproducten tot een voorstel voor de formulering te komen en die optimaal af te stemmen op de toepassing. “Voor die optimaliseringsslag proberen we in ons laboratorium de praktijk zo goed mogelijk na te bootsen. In het geval van de folietoepassing hebben we hiervoor zelf een test ontwikkeld. Aanvankelijk depten we wat van het reinigingsmiddel op een doekje en wreven daarmee over de folie. Om alles te verwijderen, moest je soms wat harder drukken, soms wat langer wrijven, soms wat meer reinigingsmiddel gebruiken. Niet echt een reproduceerbare aanpak. Voor een betere testmethode deden we inspiratie op in de textielindustrie, waar ze een zogenaamde crockmeter gebruiken om de kleurechtheid van onder meer bedrukte stoffen te bepalen. In dit handzame apparaatje span je op de basis een stukje textiel en vervolgens wrijf je daar een nat doekje met een constante kracht een instelbaar aantal malen overheen. Vervang het stukje textiel door de folie en je hebt de contouren van ons speciaal ontwikkeld testapparaat waarmee we een gestandaardiseerde testmethode met constant dezelfde kracht konden realiseren. Dat hielp ons uitstekend om tot een optimale formulering te komen”, aldus Christine.
Breed aanbod
Het reinigingsproduct voor folie maakt deel uit van een omvangrijk assortiment van Kluthe, dat bestaat uit onder meer koelsmeermiddelen, metaalreinigers, ontvettingsmiddelen, fosfateringsmiddelen, lakverdunners, spoelverdunners, finishreinigers en ontlakkingsmiddelen voor tal van voornamelijk industriële sectoren/toepassingen. Denk daarbij aan metaalbewerking, automotive, autorepair, heavy equipment, coil coat, stralen en conserveren, tankreiniging, graffitiverwijdering en afvalwaterbehandeling.
Het spectrum van de competenties voor de industrie is door Kluthe samengevat in het 5C-Concept met complementaire processen: ‘Cut it’ (metaalbewerking), ‘Clean it’ (reinigen, ontvetten, ontlakken), ‘Coat it’ (voorbehandeling, coaten), ‘Conserve it’ (corrosiebescherming, bescherming tegen micro-organismen) en ‘Clear it’ (kringloopwaterbehandeling, afvalwaterbehandeling).
“De folie-toepassing vormt binnen dit alles een niche (Clean-it), maar is daarbij ook een goed voorbeeld van onze kracht: onze bereidheid om altijd te willen voldoen aan de vraag van een klant. Vaak kunnen we daarbij uitgaan van een bestaand product en dan onderzoeken we wat we kunnen modificeren – een beetje ‘peper en zout’ toevoegen aan een originele structuur – om aan de applicatie-eisen te voldoen. Vaak gaat het ook om vernieuwing van producten, met drivers als lagere VOC-gehaltes geen of minder ‘substances of very high concern’ (SVHC), minder fosfor en/of stikstof in verband met een lagere milieubelasting van het afvalwater”, vertelt Christine.

Naast testen in het laboratorium worden producten ook uitgebreid onder praktijkomstandigheden getest in de reinigings- en voorbehandelingsinstallatie bij Kluthe Benelux.
Wereldspeler
Kluthe Benelux, dat zijn roots in Alphen aan den Rijn heeft in het in 1919 opgerichte verfbedrijf De Graaff en Baas, maakt sinds 1972 deel uit van het Duitse familiebedrijf Kluthe, dat wereldwijd ruim 40 vestigingen heeft. In Europa zijn er zes grote productie-sites: in Alphen aan den Rijn, Oberhausen, Heidelberg, Muegeln (Duitsland), Kuentzig (Frankrijk) en Guadalajara (Spanje). Deze hebben dezelfde opzet, wat het gemakkelijk maakt om onderling informatie over productie uit te wisselen en waar nodig als back-up voor elkaar te fungeren.
Per site zijn er twee productielocaties, wat je kan omschrijven als het mengen van verschillende ingrediënten. De ene, voor oplosmiddelen, wordt grotendeels automatisch aangestuurd. De met tankwagens aanleverde grondstoffen worden in grondtanks gelost. Van daaruit wordt, afhankelijk van het te produceren volume, de grondstof naar een mengketel gepompt, waarna er eventueel na toevoeging van additief wordt afgevuld.
In de tweede productielocatie voor watergedragen producten, vindt het mengen tot eindproducten plaats, met soms wel twintig verschillende ingrediënten. Het gaat dan voornamelijk om watermengbare producten, die bij een afzet van minimaal duizend liter per jaar rendabel geproduceerd kunnen worden.
Voor productie en voor sales
Christine heeft als hoofd laboratorium verschillende petten op. Voor productie geeft zij leiding aan het QC-lab. Als onderdeel van de business-unit Sales & Marketing geeft zij leiding aan een team van tien medewerkers, deels werkzaam in het laboratorium die de sales-buitendienst ondersteunen in het ontwikkelen of modificeren van producten en procedés. Ook bieden zij procesondersteuning bij de klant. Dat gaat van het controleren van procesbaden tot het opzetten van geautomatiseerde procescontroles.
In het centrale QC-laboratorium vinden de QC-analyses op grondstoffen en eindproducten plaats, die niet in de kleinere productielabs kunnen worden uitgevoerd. Bij oplosmiddelen vindt in het productielab vooral het wat eenvoudigere analysewerk plaats, zoals dichtheid en brekingsindex; aan de waterkant is dat vooral pH en dichtheid. Voor andere QC-bepalingen, zoals viscositeit, kleurmeting, titratie en GC worden de monsters naar het QC-lab gebracht. Naast productiecontrole leveren deze analyses ook input voor de medewerker ‘regulatory affairs’, die ervoor zorgt dat de orders worden uitgeleverd met de actuele veiligheidsinformatiebladen voor alle in het product verwerkte bestanddelen en dat via het ERP-systeem een correcte pakbon kan worden uitgedraaid.
Erkend leerbedrijf
Kluthe Benelux is al meer dan tien jaar een erkend leerbedrijf. Op het laboratorium verwelkomt Christine Cao in dat kader een tot twee keer per jaar een stagiair(e), in veel gevallen vanuit het MBO Rijnland in Leiden. Haar voorkeur gaat uit naar stageperiodes van 12 of 18 maanden. “Na de coronaperiode was er een beleid van kortere stages, maar dan kan je er niet alles uithalen. Sowieso heb je al een maand of drie nodig om te leren hoe alles werkt. Met een stageperiode van zes maanden heb je dan nauwelijks de tijd om die kennis in de praktijk toe te passen. Gelukkig is die tendens weer ten goede gekeerd naar langere periodes, zodat de stagiaires kunnen uitgroeien tot het niveau van een allround medewerker. Bijkomend voordeel is dat stagiaires ons bedrijf goed leren kennen en bij een vacature een bewuste keuze kunnen maken om te solliciteren. En natuurlijk zijn wij ook in de gelegenheid om de geschiktheid van kandidaten voor een functie goed in te schatten. Zo is een van onze medewerkers, die ook praktijkbegeleiding in zijn takenpakket heeft, ooit zelf stagiair geweest.”
Productspecialisten
Er is één medewerker, die zich volledig toespitst op QC. Zij wordt waar nodig ondersteund door een of meer van de vijf productspecialisten, die als belangrijkste taken het ontwikkelen en modificeren van producten en procedés hebben. “Iedereen kan alle apparatuur bedienen, dus ze kunnen gemakkelijk elkaars meettaken overnemen. Aanvullend op het QC-instrumentarium hebben we nog andere technieken in huis, waaronder veel fysische. Voor metaalanalyse staat hier sinds kort een ICP. Die hebben we ter vervanging van onze AAS, die op zijn ‘laatste benen’ liep”, vertelt Christine.
De productspecialisten richten zich voornamelijk op specifieke markten of toepassingen. Zo is er een segment voor metaaloppervlaktebehandeling, grafische industrie, paintshop (vooral binnen de lakverwerkende industrie), metalworking & cleaning. “Ik vind het belangrijk dat ze van elkaars werk op de hoogte zijn, kunnen inspringen waar nodig. Er is vaak overlap tussen de verschillende markten en toepassingen, maar de achterliggende chemie kan anders zijn. Dan moet je niet een persoon hebben die vooral op organische chemie is georiënteerd en een ander met vooral anorganische kennis”, aldus Christine.
Naar de klant
De productspecialisten zijn regelmatig bij klanten. “Bij nieuwe projecten, een audit of inventarisatie bij een nieuwe klant kunnen ze met hun technische kennis de accountmanagers ondersteunen. Bovendien is het voor hen waardevol om te ervaren wat er in de praktijk speelt; er meer feeling mee te krijgen. Je kunt van alles in het lab bedenken, maar in de praktijk kan dat toch anders uitvallen”, stelt Christine.
“Feedback kunnen ze ook krijgen van de drie applicatietechnici, die constant bij klanten zijn om hen te ondersteunen in het werken met onze producten, vooral op het gebied van metaaloppervlaktebehandeling”, vervolgt zij. “We verkopen namelijk niet alleen producten, maar ook processen. Om die goed te monitoren is het belangrijk op locatie de procesbaden te checken op bepaalde parameters en daarbij zo goed als mogelijk ter plekke te testen. Dat zal niet voor elke analyse kunnen. Klanten hebben in de regel geen AAS of ICP staan, dus die monsters gaan naar ons eigen lab.”
Je kunt van alles in het lab bedenken, maar in de praktijk kan dat toch anders uitvallen

Naast het ontwikkelen of modificeren van producten en procedés biedt Kluthe ook procesondersteuning, waaronder het via een meet- en regelsysteem geautomatiseerd op afstand monitoren en sturen van het voorbehandelingsproces.
Procesbewaking op afstand
Een stap verder in de dienstverlening is het via een meet- en regelsysteem geautomatiseerd op afstand monitoren en sturen van het metaalvoorbehandelingsproces. “In overleg met de klant bepalen we welke procesparameters hiervoor relevant zijn, bijvoorbeeld pH, temperatuur of geleidbaarheid. Vervolgens installeren we dit systeem, dat naast de besturingskast met display bestaat uit de sensoren en de bedrading. Via een online verbinding kunnen we ook op ons lab het proces volgen en kan er bij afwijkingen direct worden bijgestuurd. Op deze wijze ontzorgen we de klant en kunnen we nog beter een constante kwaliteit van het eindproduct garanderen.”
Ondanks al die verschillende functies en taken zijn we boven alles één afdeling
HDP improvement engineer
De lead voor het design en de realisatie van zo’n automatiseringsproject ligt bij de HDP improvement engineer, waarbij HDP staat voor HakuCare Digital Platform. Kluthe Benelux heeft voor de werving voor deze functie, die sinds 1 januari 2026 wordt vervuld door Luc Deen, CheckMark ingeschakeld. “Wij werken inmiddels zo’n vier jaar samen met CheckMark, tot nu toe vooral voor het invullen van vacatures bij QC. Ook Amanda Rutgers is per 1 februari 2026 als medewerker laboratorium kwaliteitsfunctionaris via CheckMark bij ons in dienst gekomen. De recruiters begrijpen hoe het er hier aan toe gaat, wat er bij komt kijken om in deze omgeving te werken. Het lukt hen dan ook iedere keer om tot een goede match te komen, iemand te vinden die er ‘het plezier’ van in ziet om hier te komen werken”, zegt Christine.
De functie van Luc was wat dat betreft minder standaard. ‘We zochten iemand die zowel met chemie als automatisering uit de voeten kan. Je moet niet alleen het proces snappen, maar ook hoe het product werkt. Daarnaast stimuleren we dat medewerkers bij vragen de productspecialist betrekken, zodat kennis optimaal wordt benut en samenwerking wordt bevorderd. Want ondanks die verschillende functies en taken zijn we boven alles één afdeling. Verder moet je proactief kunnen acteren, klantgericht zijn. Als er in het systeem een sensor bij een klant in storing gaat moet hij dat zo snel mogelijk ter plekke oplossen. Dus geen belletje naar de klant met de boodschap dat hij na bestellen van een nieuwe sensor over een paar dagen weer verder kan, maar hup in de auto om de klant te gaan helpen. Want als het proces niet goed is, kan dat leiden tot afkeur van een onderdeel en in sommige gevallen zelfs tot een claim. Dat moet te allen tijde worden vermeden.”