Productontwikkelaars bij De IJssel Coatings hanteren met verve kwast en roller
De IJssel Coatings in Moordrecht levert een breed pallet aan producten voor vezelversterkte kunststoffen alsmede tweecomponenten coatings en lakken voor nieuwbouw, reparatie en onderhoud. Het bedrijf investeert veel in de ontwikkeling van nieuwe producten, zoals oplosmiddelvrije coatings en heeft een naam hoog te houden in kleurnauwkeurigheid en -reproduceerbaarheid. Directeur Robbert van der Eijk neemt LabVision mee in het laboratorium waar productontwikkelaars veel ‘hands-on’ aan de slag zijn.


Directeur Robbert van der Eijk (links op de foto) was het afgelopen jaar nog regelmatig te vinden op het lab, hier in overleg met productontwikkelaar Martin van Middelkoop over een kleurenreeks. Sinds 1 januari is dat minder het geval, omdat vanaf die datum met hulp van CheckMark de vacature voor hoofd laboratorium is ingevuld.
De vier belangrijkste markten voor De IJssel Coatings zijn watersport, composietindustrie, betonindustrie en kunststof vloeren. Deze mix is in de loop van de bijna 96-jarige historie van het bedrijf gevormd, vertelt Robbert van der Eijk, de inmiddels derde generatie van Van der Eijk’s die aan de leiding staat van het bedrijf. “Tot in de tachtiger jaren van de vorige eeuw waren we een vooral regionale producent van muurverven en lakken, zoals er zoveel waren in Nederland in die tijd. We onderscheidden ons toen al met producten voor reparatie en onderhoud van met name pleziervaartuigen. In het zog van de overgang van hout naar composiet in de watersport hebben we ons ontwikkeld tot een landelijke speler op het gebied van composietproducten, in het begin met vooral kleurgevende, verfachtige producten. Met de opgebouwde kennis in het maken van allerlei kleuren- en kleurpastasystemen zijn we uitgegroeid tot toeleverancier voor andere verf- en coatingproducenten op het gebied van ondermeer (giet)vloeren en oplosmiddelvrije systemen. Rode draad door dit alles is de kleurcomponent, die we altijd zo mooi mogelijk in het medium willen krijgen. Maar we beperken ons niet tot die component. Het gaat ook over applicatietechniek. In onze markten wordt een grote diversiteit applicatietechnieken toegepast, die allemaal invloed hebben op het product. Dat moet je met allerhande chemie en additieven proberen te tackelen. In de diversiteit hiervan zit de essentie van onze business. We maken heel veel verschillende dingen voor heel veel verschillende toepassingen, die ieder hun eigen eisen en eigen samenstellingen hebben. Daarin gaan we altijd voor de optimale formulering.”

Om te kunnen beoordelen of een product goed uitvloeit moet je ook de vaardigheden hebben om dat goed op te brengen.
Twee componenten
Een staaltje van dat formuleren is te vinden bij tweecomponenten-producten. “Composieten voor in-mould toepassingen vormen een vrij specialistische productgroep. Deze coatingsystemen worden in mallen aangebracht, waarna er allerlei glasvezels, matten en/of schuim wordt ingeplakt en er uiteindelijk een kant-en-klaar product uit de mal komt. Daarbij slagen we er ook goed in om kleur aan te brengen in het materiaal door de component met de kleurstof als het ware mee te laten reageren in de polymeermatrix van de klant, zodat het product echt vernet.”
De door De IJssel Coatings ontwikkelde verfsystemen om composieten te schilderen, alsmede de primers en plamuren om die te repareren zijn ook tweecomponenten-producten. “Ik durf wel te zeggen dat onze inspanningen op dit gebied in de watersportindustrie de overgang van één- naar tweecomponenten-producten hebben versneld. Niet in de laatste plaats omdat we erin zijn geslaagd om met deze producten, die je met een roller of kwast kunt aanbrengen, tot een resultaat te komen dat er uitziet alsof de boot gespoten is.”
Oplosmiddelvrij
Net als bij de ‘gewone verven’ geldt ook voor de tweecomponenten-producten dat steeds meer oplosmiddelen verboden zijn. “Om hieraan te voldoen hebben we er voor gekozen om oplosmiddelvrije systemen te ontwikkelen. De optie van watergedragen systemen lag voor ons minder voor de hand, niet in de laatste plaats omdat onze producten in composieten worden toegepast die intensief in aanraking komen met water, naast boten ook bijvoorbeeld zwembaden. Een zekere mate van waterlievendheid om je product in een waterige oplossing te krijgen kan zich op den duur gaan wreken in de waterbestendigheid van het eindproduct”, aldus Robbert.
Oplosmiddelvrije systemen leveren ook wel de nodige uitdagingen op. “Niet alle oplosmiddelen die erin zitten worden gebruikt als transportmiddel. Sommige reageren ook mee en worden onderdeel van de matrix, vormen samen een netwerk. Het vervangen van die groep van oplosmiddelen is lastig: er zijn weinig gelijkwaardige alternatieven. Daar komt bij dat deze producten vaak duurder zijn. Om dat voor de klant acceptabel te maken steken we veel tijd en energie in kwaliteitsverbeteringen, bijvoorbeeld betere UV-bestendigheid, recyclebaarheid en duurzaamheid: je kunt ook producten maken die gewoon substantieel langer meegaan.”
Voor een aanzienlijk deel van het testwerk zijn de ambachtelijke vaardigheden van de productontwikkelaars zelf en de interpretatie daarvan bepalend
Focus op ontwikkelwerk
Het laboratorium is het domein van de afdeling onderzoek & ontwikkeling, die bestaat uit drie productontwikkelaars en een hoofd laboratorium. Zij houden zich binnen productontwikkeling voor een belangrijk deel bezig met herformuleren in verband met productvervanging. “Vooral de herclassificering van verschillende grondstoffen ten gevolge van REACH zorgt ervoor dat sommige labelingen van dien aard worden dat je denkt: dat willen we zelf niet en daar willen we ook onze klanten niet mee opzadelen. Dat betekent dus dat je alternatieven moet inpassen in bepaalde productgroepen, wat bepaald geen sinecure is. Alleen al in een kleurpastalijn zitten zo’n veertien kleuren. Als dan een basishars verandert, moet je niet één product vervangen, maar alle veertien producten. Die moeten dan ook weer compatibel zijn met elkaar in de producten van verschillende klanten.”

Visuele inspectie is ‘key’ bij De IJssel Coatings.
Hands-on
In het laboratorium worden verschillende apparaten gebruikt om producteigenschappen van de producten te meten, zoals reometers en kleurmeters. Maar voor een aanzienlijk deel van het testwerk zijn de ambachtelijke vaardigheden van de productontwikkelaars zelf en de interpretatie daarvan bepalend. “Bij diverse producten is de applicatie van het product zeer belangrijk. Wij verkopen producten die na aanbrengen met een kwast of roller eruit zien alsof ze gespoten zijn. Dan moet je als productontwikkelaar wel die coating op een dusdanige manier kunnen aanbrengen, dat je die uitwerking ook kan realiseren. Je moet snappen hoe het werkt. Als je een product gaat toevoegen om de vloei van een verf te verbeteren, en je kan zelf die coating niet goed opbrengen, hoe ga je dan beoordelen of dat goed is?”
Sommige van die praktijkparameters zou je ook uit een viscositeitsprofiel kunnen halen. “Maar”, vervolgt Robbert, “als je ergens je roller doorheen haalt en hij trekt teveel, hoe correleer je dat dan met zo’n profiel? Waar zie je dan dat het trekt? En is het dan een beetje, of veel? Het is heel lastig om die vertaalslag te maken. Wat we wel steeds meer doen, ook in het kader van automatisering van de werkzaamheden, is een reeks maken voor bijvoorbeeld het toevoegen van een additief, en dan op basis van de viscositeit tot een optimum komen. Maar dan is de finishing touch altijd nog een visuele beoordeling.”
Klantspecifiek
Het summum van het handwerk gebeurt bij het testen volgens procedures van de klanten die coatings maken. Robbert illustreert dit aan de hand van een product voor gietvloeren. “In een beetje ruimte gaat zo 200 kilo gietvloer; 20 bussen van 10 kilo. De gietvloerspecialist maakt het mengsel aan en begint vervolgens met het gieten van de eerste bus. Het gietsel wordt een beetje uitgesmeerd en dan pakt hij een twee bus en giet het mengsel zo dat het tegen het gietsel aanvloeit. Daar ontstaat een vloeilijn. Vervolgens maakt een collega dit nog even netjes, een proces dat zich bij iedere nieuwe bus herhaalt. Op het laatst loopt er vaak ook nog iemand doorheen om het hele oppervlak te egaliseren. Dit hele proces bootsen we na op labschaal, waarbij we vooral kijken naar een vloeiende overgang tussen de vloeilijnen en intactheid van de kleur tussen verschillende opbrengingen.”
Om de collega’s in het laboratorium zoveel mogelijk vrij te maken voor het ontwikkelwerk is de QC bij productie ondergebracht
QC bij productie
Van het totale productenpalet wordt ongeveer 80% op klantvraag geproduceerd; de rest is min of meer standaard. “In dat made-to-order zit onze kracht, zeker omdat we de productie zo hebben ingericht dat klanten, onafhankelijk van de bestelde hoeveelheid, hun bestelling met 24 uur in huis hebben. Dat hebben we bereikt door waar mogelijk te automatiseren en de productiemedewerkers te stimuleren om een breder palet aan taken op zich te nemen. Dat gaat van het maken van de planningen en voorraadbeheer tot het bijhouden van productinformatiebladen en het ontwikkelen van kleuren en de kleurrecepten. Ook het uitvoeren van keuringen van productiebatches zit in hun takenpakket. Om de collega’s in het laboratorium zoveel mogelijk vrij te maken voor het ontwikkelwerk is de QC bij productie ondergebracht. De productiemedewerkers kunnen prima uit de voeten met die extra verantwoordelijkheid; het geeft bovendien extra flexibiliteit aan hun dagelijkse werk. En bij vragen rond QC kunnen ze natuurlijk altijd terecht bij het lab.”

Ongeveer 80% van de producten wordt op klantvraag geproduceerd. Net als bij de meer standaard producten gebeurt dat steeds meer geautomatiseerd.
Meer verantwoordelijkheid
De productontwikkelaars die momenteel in het lab werken zijn ofwel doorgegroeid vanuit een positie bij productie ofwel extern geworven. “In het algemeen hebben we voor de labfuncties niet zo vaak vacatures omdat we dat vaak intern kunnen oplossen. Bovendien is het verloop in personeel minimaal. In de gevallen dat we wel extern naar labpersoneel op zoek moesten hebben we CheckMark ingeschakeld, waar we al meer dan tien jaar succesvol mee samenwerken”, vertelt Robbert.
Het zoeken en selecteren van een geschikte kandidaat voor de functie van labmanager, een functie die per 1 januari 2026 is ingevuld, is ook in samenwerking met CheckMark gedaan. “Deze functie heeft zich in lijn met de groei van ons bedrijf, en ook het lab zelf, steeds verder ontwikkeld. Aanvankelijk viel het laboratorium nog onder de verantwoordelijkheid van de operationeel manager. Later hebben we wat dat betreft een knip gemaakt tussen productie en lab.”
Als labhoofd, die tevens lid is van het MT, moet je natuurlijk ook de nodige managementvaardigheden hebben
Speciale eisen
Mede vanwege die grote verantwoordelijkheid en de uitdagingen op het gebied van wet- en regelgeving kreeg CheckMark de opdracht om op zoek te gaan naar kandidaten die ‘sterk gecommitteerd zijn en veel energie en tijd in de functie kunnen stoppen’. “Geen pré, maar wel mooi meegenomen is verftechnische ervaring in een labomgeving. Je bent met een clubje van vier, dus dat betekent dat je ook als manager hands-on bezig bent. Dan is het handig als je al de praktische vaardigheden hebt om materialen te appliceren en het resultaat daarvan kunt beoordelen, en dat je dat ook leuk vindt.”
“Als labhoofd, die tevens lid is van het MT, moet je natuurlijk ook de nodige managementvaardigheden hebben”, vervolgt Robbert. “Verder hechten we er belang aan dat de nieuwe functionaris een goede gesprekspartner is voor zowel de directe medewerkers als de andere collega’s binnen het bedrijf. En ook daarbuiten, bijvoorbeeld met grondstofleveranciers en klanten. Want we maken producten die toegespitst zijn op de behoefte van een klant, veelal op basis van klantspecifieke recepten. Als hoofd van het laboratorium maak je met je team vanuit je rol in de techniek het verschil.”
Best fit
Met het hierboven geschetste profiel is CheckMark aan de slag gegaan. “Toegevoegde waarde zit hem niet alleen in het netwerk van de recruiters, dat mensen naar voren brengt die wij niet op de radar hebben. Maar ze kunnen ook haarfijn onze wensen concretiseren in de competenties die iemand moet hebben voor deze functie. Op basis daarvan kwamen ze tot een selectie van wat ons betreft allemaal geschikte kandidaten, waar we na twee gespreksrondes de in onze ogen best passende de baan hebben aangeboden. Samenwerking met een bureau als CheckMark is voor ons echt een uitkomst. Dit zijn activiteiten die wij zeker niet dagelijks doen; wij zijn gewoon verf aan het maken!”